NHỮNG ĐIỀU CẦN CHÚ Ý KHI PHỤ NỮ MANG THAI

Mang thai là một hành trình rất đặc biệt. Với phụ nữ mang thai, đó không chỉ là niềm vui khi sắp chào đón một sinh linh bé nhỏ, mà còn là giai đoạn đầy băn khoăn: nên ăn gì, kiêng gì, khám thai ra sao, bao nhiêu tuần thì sinh, nếu bị cúm thì có nguy hiểm không…

Bài viết này sẽ giúp bạn chuẩn bị đầy đủ và đúng cách trong suốt thai kỳ, từ kiến thức y khoa cơ bản đến sinh hoạt – dinh dưỡng – tinh thần, để mẹ khỏe, bé phát triển an toàn.

1. Lịch khám thai định kỳ – việc đầu tiên phụ nữ mang thai cần chuẩn bị

Khám thai định kỳ là nền tảng quan trọng giúp bác sĩ theo dõi sự phát triển của thai nhi và kịp thời phát hiện những bất thường nếu có. Thông thường, phụ nữ mang thai nên đi khám thai mỗi tháng một lần theo lịch hẹn của bác sĩ.

Trong trường hợp bận rộn, mẹ bầu vẫn tuyệt đối không được bỏ qua những mốc khám thai quan trọng sau:

  • Tuần 11 – 13:
     Đây là mốc khám thai quan trọng ở tam cá nguyệt thứ nhất. Bác sĩ sẽ kiểm tra sự phát triển ban đầu của thai nhi và đo độ mờ da gáy – chỉ số giúp sàng lọc nguy cơ mắc hội chứng Down và một số bất thường nhiễm sắc thể. 
  • Tuần 21 – 24:
     Thời điểm vàng để siêu âm hình thái học, giúp phát hiện các dị tật bẩm sinh ở tim, não, cột sống, tay chân, phổi, thận… 
  • Tuần 30 – 32:
     Giúp phát hiện những dị tật xuất hiện muộn, đồng thời đánh giá tình trạng dây rốn, lượng nước ối, vị trí nhau thai để tư vấn phương án sinh an toàn cho mẹ.
    Ngoài lịch khám định kỳ, nếu phụ nữ mang thai gặp các dấu hiệu bất thường như ra huyết, đau bụng, sốt cao, mệt mỏi kéo dài hoặc phụ nữ mang thai bị cúm, cần đi khám ngay để được bác sĩ theo dõi và xử trí kịp thời.

2. Phương pháp chẩn đoán & điều trị mang thai

Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán mang thai

  • Xét nghiệm beta-hCG:
     Xét nghiệm nước tiểu hoặc máu giúp xác nhận có thai và theo dõi sự phát triển sớm của thai nhi. Trong thai kỳ bình thường, nồng độ beta-hCG sẽ tăng gấp đôi trong 48–72 giờ ở giai đoạn đầu, cho thấy thai đang phát triển tốt. 
  • Siêu âm thai:
     Siêu âm giúp xác định vị trí túi thai (4–5 tuần), theo dõi tim thai (5–6 tuần), nhịp tim thai rõ ràng từ 8–10 tuần và các cử động của thai nhi sau 20 tuần

Chăm sóc y tế khi mang thai

Trong thai kỳ, việc sử dụng thuốc cần hết sức thận trọng vì một số loại thuốc có thể ảnh hưởng đến phôi thai. Các thuốc được phân loại theo mức độ an toàn (A, B, C, D, X) để bác sĩ cân nhắc khi kê đơn cho phụ nữ mang thai.

Những dưỡng chất quan trọng cần bổ sung bao gồm:

  • Sắt và axit folic: Ngăn ngừa thiếu máu, giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh. 
  • Vitamin D, canxi, DHA: Hỗ trợ phát triển xương, não bộ và thị lực của thai nhi. 
  • Tiêm phòng: Vắc xin cúm, viêm gan B có thể sử dụng an toàn; tránh các vắc xin sống như sởi, quai bị, rubella trong thai kỳ. 

3. Những thói quen sinh hoạt và chế độ dinh dưỡng giúp thai kỳ thuận lợi

Chế độ sinh hoạt lành mạnh

  • Duy trì vận động nhẹ nhàng như đi bộ, yoga bầu, bơi lội.
  • Nghỉ ngơi đầy đủ, giữ tinh thần lạc quan, hạn chế căng thẳng.
  • Quan hệ tình dục có thể tiếp tục nếu thai kỳ bình thường và không có dấu hiệu nguy cơ.
  • Tránh rượu bia, thuốc lá, khói thuốc và các hóa chất độc hại.

Đặc biệt, phụ nữ mang thai bị cúm cần nghỉ ngơi nhiều, uống đủ nước và tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ, không tự ý dùng thuốc.

Chế độ dinh dưỡng cho mẹ bầu

Một trong những câu hỏi được quan tâm nhiều nhất là phụ nữ mang thai ăn gì để bổ. Mẹ bầu nên:

  • Ăn đa dạng thực phẩm: thịt, cá, trứng, sữa, rau xanh, trái cây tươi. 
  • Bổ sung thực phẩm giàu folate như rau bina, bông cải xanh, cam quýt. 
  • Ưu tiên nguồn DHA từ cá hồi, cá mòi, trứng, sữa. 
  • Uống đủ 2–3 lít nước mỗi ngày. 

Về thắc mắc phụ nữ mang thai uống matcha được không, câu trả lời là có thể uống nhưng cần hạn chế vì matcha chứa caffeine. Mẹ bầu chỉ nên uống lượng nhỏ, không uống thường xuyên và tránh dùng vào buổi tối.

Những thực phẩm cần tránh gồm: rượu bia, đồ uống có gas, thực phẩm sống – tái, cá chứa nhiều thủy ngân, dứa, đu đủ xanh và thực phẩm chưa tiệt trùng.

Những điều cần tránh mà mẹ bầu nên chú

Xoa bụng khi mang thai có thể kích thích sinh non

  • Không xoa bụng hay massage bụng khi mang thai có thể gây kích thích sinh non.
  • Không nên lạm dụng siêu âm, vừa tốn kém về kinh tế vừa không cần thiết.
  • Vận động nhẹ nhàng, không tập các bài tập quá sức, xin ý kiến bác sĩ về những hoạt động nên làm và nên tránh.
  • Không tự ý sử dụng các loại thuốc đông tới tây mà không có tư vấn, giám sát của bác sĩ.

4. Thời gian sinh: Ngày sinh thực tế có thể sớm hoặc muộn hơn dự sinh

Ngày dự sinh thường được tính dựa trên kỳ kinh cuối hoặc siêu âm 3 tháng đầu. Tuy nhiên, chỉ khoảng 5–10% mẹ bầu sinh đúng ngày dự sinh. Phần lớn trường hợp sinh sớm hoặc muộn hơn.

Vậy phụ nữ mang thai bao nhiêu tuần thì đẻ? Thông thường, thai đủ tháng sẽ sinh trong khoảng từ 37 đến 42 tuần. Nếu đến ngày dự sinh mà chưa có dấu hiệu chuyển dạ, mẹ bầu cũng không nên quá lo lắng nhưng cần thăm khám định kỳ để đảm bảo an toàn.

5. Các bệnh viện khám phụ sản uy tín tại Hà Nội

Bệnh viện công lập

  • Bệnh viện Phụ sản Trung ương 
  • Bệnh viện Phụ sản Hà Nội 
  • Khoa Phụ sản – Bệnh viện Bạch Mai 
  • Bệnh viện TW Quân đội 108 
  • Bệnh viện Đại học Y Hà Nội

Bệnh viện tư nhân chất lượng cao

  • Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec 
  • Bệnh viện Hồng Ngọc 
  • Bệnh viện Thu Cúc 
  • Bệnh viện Tâm Anh

Các bệnh viện này đều có đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm và trang thiết bị hiện đại, giúp phụ nữ mang thai yên tâm trong suốt thai kỳ.

6. Kết luận

Mang thai là giai đoạn nhạy cảm nhưng cũng vô cùng thiêng liêng trong cuộc đời người phụ nữ. Việc nắm rõ lịch khám thai, phương pháp chẩn đoán, xây dựng chế độ sinh hoạt – dinh dưỡng hợp lý sẽ giúp phụ nữ mang thai có một thai kỳ khỏe mạnh và an toàn. Đặc biệt, mẹ bầu cần chú ý sàng lọc dị tật thai nhi ở tuần 12 – mốc khám quan trọng nhất trong tam cá nguyệt đầu tiên.

Hãy luôn lắng nghe cơ thể mình, chủ động thăm khám và tham khảo ý kiến bác sĩ để hành trình làm mẹ trở nên nhẹ nhàng, an tâm và trọn vẹn hơn.